- 1. Mamafih Ne Demek? Mamafih Nedir?
- 1.1. Örnek Kullanımlar:
- 2. Mamafih Hangi Dilden Gelir?
- 3. Osmanlı Döneminde Mamafih Kullanımı
- 3.1. Örneğin:
- 4. Mamafih’in Günümüz Türkçesindeki Anlamı
- 5. Mamafih Kelimesinin Cümlede Kullanımı
- 6. Mamafih Kelimesinin Eş Anlamlıları
- 7. Mamafih ile Karıştırılan Kelimeler
- 8. Mamafih’in Dilbilgisel Türü
- 9. Mamafih Kelimesinin Günümüzdeki Kullanım Alanları
- 10. Türk Düşünce Dilinde Mamafih Yeri
- 10.1. SSS (Sıkça Sorulan Sorular)
Günlük konuşmalarda artık çok sık kullanılmasa da, edebî metinlerde, resmi yazılarda veya klasik Türkçe metinlerde hâlâ karşımıza çıkan bazı kelimeler vardır. Bu kelimeler, Türkçenin tarihî ve kültürel zenginliğini yansıtır. İşte bu kelimelerden biri de “mamafih” sözcüğüdür.
Peki “mamafih” nedir? “Mamafih ne demek?” ve “mamafih hangi dil kökenlidir?” sorularının cevabı nedir?
Bu makalede, “mamafih” kelimesinin kökeninden anlamına, Osmanlı dönemindeki kullanımından günümüz Türkçesindeki yerine kadar her yönüyle detaylıca ele alacağız.
Mamafih Ne Demek? Mamafih Nedir?
“Mamafih”, “buna rağmen”, “her şeye rağmen”, “yine de”, “ancak”, “fakat” anlamlarında kullanılan bir bağlaçtır.
Yani iki cümle veya düşünce arasındaki karşıtlığı, zıtlığı veya beklenmedik durumu ifade eder.
📘 Kısaca:
Mamafih = Buna rağmen, fakat, yine de, bununla birlikte
Örnek Kullanımlar:
-
Planımız kusursuzdu, mamafih işler istediğimiz gibi gitmedi.
👉 “Planımız kusursuzdu, ancak işler istediğimiz gibi gitmedi.” -
Mamafih, onun iyi niyetinden kimsenin şüphesi yoktu.
👉 “Yine de, onun iyi niyetinden kimsenin şüphesi yoktu.”
Görüldüğü gibi “mamafih” bağlacı, cümleye yumuşak bir geçiş ve edebî bir ton katar. Bu yönüyle hem anlam hem de üslup açısından oldukça zengin bir kelimedir.
Mamafih Hangi Dilden Gelir?
“Mamafih” kelimesi Arapça kökenlidir.
Kelimede iki ayrı Arapça unsur birleşmiştir:
-
“Ma” (ما): “Her ne kadar, ne kadar da olsa” anlamı verir.
-
“Afîh” (فيه): “Onda, içinde” anlamındadır.
Bir araya geldiğinde “mamafih” kelimesi, “her ne kadar öyle olsa da, buna rağmen” anlamını kazanır.
Bu yapı Osmanlı Türkçesinde yaygın olarak kullanılmış ve Türkçeye bağlaç olarak yerleşmiştir.
Dolayısıyla “mamafih”, Arapça kökenli bir Osmanlıca kelimedir.
Osmanlı Döneminde Mamafih Kullanımı

Mamafih Hangi Dilden Gelir
Osmanlı döneminde resmi belgeler, fermanlar, hukuk metinleri ve edebî eserlerde “mamafih” kelimesi oldukça sık geçerdi.
Çünkü bu tür metinlerde düşünceler arasındaki geçişleri, karşıtlıkları veya diplomatik ifadeleri yumuşatmak için böyle kelimelere ihtiyaç duyulurdu.
Örneğin:
Devletin hazinesi dardır, mamafih halkın ihtiyaçları göz ardı edilemez.
Bu tür cümleler, devlet dilinin resmiyetini korurken aynı zamanda mantıksal bir bağlantı kurar.
Ayrıca edebiyat alanında Namık Kemal, Ahmet Mithat Efendi, Ziya Paşa gibi Tanzimat dönemi yazarları da eserlerinde sık sık “mamafih” ifadesine yer vermiştir.
Mamafih’in Günümüz Türkçesindeki Anlamı
Cumhuriyet’in ilanından sonra Türk Dil Kurumu’nun çalışmalarıyla birlikte, Arapça ve Farsça kökenli birçok kelime yerine Türkçe karşılıklar önerilmiştir. Bu süreçte “mamafih” kelimesinin yerine de “buna rağmen”, “yine de”, “fakat”, “ama” gibi Türkçe sözcükler kullanılmaya başlanmıştır.
Bu nedenle “mamafih” artık günlük konuşma dilinde çok sık kullanılmaz.
Ancak;
-
Akademik metinlerde,
-
Edebî eserlerde,
-
Resmî rapor veya hukuk yazılarında,
-
Tarihî metinlerin çevirilerinde
hala karşımıza çıkabilir.
Yani “mamafih” bugün de dilimize nostaljik bir zarafet ve edebî bir ağırlık katan bir sözcük olarak varlığını sürdürmektedir.
Mamafih Kelimesinin Cümlede Kullanımı
“Mamafih” genellikle cümle başında veya iki cümle arasında bağlaç olarak kullanılır. Aşağıda farklı anlam tonlarını gösteren örnekler yer almaktadır:
| Kullanım Biçimi | Anlamı | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| Buna rağmen | Zıtlık veya beklenmedik sonuç | Projeyi tamamlayamadık, mamafih büyük ilerleme kaydettik. |
| Fakat, ancak | Düşünceye karşıtlık | Mamafih, kararın doğru olup olmadığı tartışılır. |
| Yine de | Umutsuzluk sonrası olumlu bir durum | Zaman azdı, mamafih başardık. |
| Bununla birlikte | Önceki düşünceyi yumuşatır | Eleştiriler sertti, mamafih yapıcı yönleri de vardı. |
Görüldüğü üzere “mamafih”, anlamca zengin ve tonlama bakımından incelikli bir kelimedir.
Mamafih Kelimesinin Eş Anlamlıları
“Mamafih” sözcüğü anlam olarak şu kelimelerle benzerlik gösterir:
-
Fakat
-
Ancak
-
Buna rağmen
-
Yine de
-
Ne var ki
-
Bununla birlikte
-
Oysa ki
-
Her şeye rağmen
Bu kelimelerin çoğu günlük dilde “mamafih”in yerini almıştır. Ancak “mamafih” daha edebî, klasik ve resmî bir ton taşır.
Mamafih ile Karıştırılan Kelimeler
Bazı kullanıcılar “mamafih” kelimesini “maamafih” veya “maamafi” gibi farklı şekillerde yazabilir.
Doğru yazım şekli **“mamafih”**tir. Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre kelimenin doğru yazımı tek “a” harfiyle olmalıdır.
🟢 Doğru: mamafih
🔴 Yanlış: maamafih, maamafi, mamafi
Bu karışıklığın sebebi, kelimenin Osmanlıca telaffuzundan kaynaklanır. Osmanlıca metinlerde “مَعَافِه” veya “مَمَافِه” biçiminde yazıldığı için halk arasında “maamafih” şeklinde de telaffuz edilmiştir. Ancak modern Türkçede kabul edilen yazım mamafihtir.
Mamafih’in Dilbilgisel Türü
“Mamafih” Türkçede bir bağlaç olarak kullanılır.
Yani kelime, iki cümle ya da yargıyı birbirine bağlayarak aralarındaki karşıtlık veya devamlılık ilişkisini kurar.
👉 Örneğin:
-
Çok çalıştı, mamafih başarıya ulaşamadı.
(Burada “mamafih” bağlacı, iki yargı arasında zıtlık ilişkisi kurar.)
Mamafih Kelimesinin Günümüzdeki Kullanım Alanları
Günümüzde “mamafih” kelimesi;
-
Edebî eserlerde: Dilde eski zamanların zarafetini korumak için,
-
Resmî raporlarda: Ciddi bir ton oluşturmak için,
-
Gazetelerde veya köşe yazılarında: Üsluba ağırlık kazandırmak için,
-
Akademik çalışmalarda: Düşünce geçişlerinde yumuşak bağ kurmak için
kullanılmaktadır.
Ayrıca bazı yazarlar ve konuşmacılar bu kelimeyi özellikle tercih eder. Çünkü “mamafih”, hem klasik hem de derin anlamlı bir bağlaçtır; yazıya soylu bir ifade gücü kazandırır.
Türk Düşünce Dilinde Mamafih Yeri
Türkçede “mamafih” gibi kelimelerin varlığı, dilin sadece iletişim aracı değil, aynı zamanda bir düşünme biçimi olduğunu gösterir.
Bu tür sözcükler, kelimelere duygusal ve düşünsel derinlik katar.
Bir “ama” yerine “mamafih” demek, sadece farklı bir kelime seçmek değildir; aynı zamanda ifade tarzını ve anlatım inceliğini değiştirmektir.
Bu nedenle “mamafih”, Türkçenin sadece sözlüğünde değil, düşünme kültüründe de önemli bir yer tutar.
“Mamafih” kelimesi, Türkçenin Arapça kökenli ama derin anlamlarla zenginleşmiş kelimelerinden biridir.
Anlamı itibarıyla “buna rağmen, fakat, yine de, bununla birlikte” anlamlarını taşır.
Osmanlı döneminde sıkça kullanılan bu kelime, bugün daha çok edebî veya resmî bağlamlarda tercih edilmektedir.
Kelimenin kökeni Arapçadır; ancak Türk kültüründe kazandığı anlam, sade bir bağlaç olmanın ötesindedir.
“Mamafih”, yüzyıllar boyunca düşünceleri birbirine bağlayan, karşıtlıkları yumuşatan, sözlere zarafet katan bir kelime olmuştur.
Kısacası, “mamafih” sadece bir kelime değil; Türkçenin zarif geçmişinden bugüne ulaşan dilsel bir mirastır.